Ołtarz Główny

PL:

Ołtarz główny (1511-1517)

Drewno lipowe, złocone, polichromowane (elementy rzeźbiarskie), tempera na desce (kwatery malowane), wym.: część centralna 489 x 390 cm; skrzydła rzeźbione 489 x 195 cm; skrzydła malowane ruchome 485 x 195; skrzydła malowane nieruchome 392 x 167 cm.

Ołtarz wykonał mistrz Michał z Augsburga (Szwabia, Niemcy) w latach 1510-1517. To poliptyk, który tworzą szafa i trzy pary skrzydeł (rzeźbione oraz dwie pary skrzydeł malowanych).

Dzięki skrzydłom ruchomym ołtarz może być prezentowany w różnych konfiguracjach w zależności od kalendarza liturgicznego. Konfiguracje te nazywane są odsłonami lub otwarciami ołtarza. Dzieło mariackie ma je trzy.

Retabulum jest ustawione na predelli, której kształt odtworzono podczas prac w konserwatorskich ołtarza głównego w latach 2017-2019. Łącznie tworzy ją 6 kwater, z czego tylko 2 są oryginalne (przedstawiające: Gloryfikację NMP oraz Esterę wstawiającą się za swym ludem). Pozostałe są zaginione. Dawniej w predelli przechowywano relikwiarze.

W trzeciej odsłonie, czyli po zamknięciu skrzydeł malowanych ołtarz prezentował się przez większość roku liturgicznego. Przedstawia sceny związane z Rodzicami Maryi, życiem Jej i Józefa oraz narodzinami Jezusa. Malowidła awersu skrzydeł stałych oraz rewersu skrzydeł ruchomych wykonano w technice en grisaille.

W drugiej odsłonie widoczny jest rewers skrzydeł rzeźbionych oraz awers skrzydeł malowanych. W rewersie zostały umieszczone sceny z życia Maryi. Wielobarwne sceny awersu  ukazują dzieciństwo oraz Pasję Pana Jezusa.

W pierwszej odsłonie w części centralnej ukazuje się scena Koronacji NMP w obecności Trójcy Świętej. Po lewej od Matki Bożej znajduje się Syn Boży, po prawej Bóg Ojciec, a nad Maryją gołębica, czyli Duch Święty oraz aniołowie. Wszystkich otaczają figury 24 starców apokaliptycznych.

Dawniej w awersach skrzydeł prawdopodobnie znajdowało się 40 srebrnych figur Świętych i Apostołów oraz 104 figurki drewniane. Zachowało się 11 figurek drewnianych, które znajdują się na konsolkach.

Na rewersach skrzydeł nieruchomych przedstawiono momenty objawienia Jezusa po Zmartwychwstaniu. W odwrociu szafy głównej były również umieszczone sceny z działalności Jezusa wśród ludzi, czyli nauczania. Poniżej znajduje się kamienna płaskorzeźba ze sceną „Modlitwa w Ogrójcu”.

ENG:

The Main Altar (1511-1517)

Gilded, polychrome (carving elements) lime wood, tempera on a board (painted panels), dim.: central part 489×390 cm; carved wings 489×195 cm; moving painted wings 485×195; fixed painted wings 392×167 cm.

The altar was made by Master Michael of Augsburg (Swabia, Germany) in 1510-1517. It is a polyptych with main part and three pairs of wings (carved and two pairs of painted wings).

Thanks to the movable wings, the altar can be presented in various configurations, called the openings, depending on the liturgical calendar. This altar has three of them.

The retable is set on a predella, which has been reconstructed during the conservation work in 2017-2019. In total, it consists of 6 plots, of which only 2 are original (depicting: Glorification of the Blessed Virgin Mary and Esther interceding for her people). The others are missing. Formerly, reliquaries were kept in predella.

For most of the liturgical year the altar was presented in the third opening, that is, with the painted wings closed. It presents scenes related to the Parents of Mary, the life of her and Joseph, and the birth of Jesus. The paintings of the obverse of the fixed wings and the reverse of the movable wings were made in the en grisaille technique.

In the second opening, the reverse of carved wings and the obverse of painted wings are visible. On the reverse there are scenes from Mary’s life. The multi-colored scenes of the obverse show childhood and the Passion of Jesus.

In the first opening, in the central part we see the Coronation of the Blessed Virgin Mary in the presence of the Holy Trinity. To the left of the Mother of God there is the Son of God, to the right there is God the Father. Above Mary there is a dove as a symbol of the Holy Spirit and angels. All are surrounded by figures of 24 apocalyptic old men.

In the past in the obverse of carved wings were probably 40 silver figures of Saints and Apostles, and 104 wooden figures. 11 wooden figures have been survived, they are located on the consoles.

On the reverse of the stationary wings we see the moments of Jesus’ revelation after the Resurrection. In the reverse of the main part there were scenes from Jesus’ activity among people, i.e. teaching. Under it is a stone relief with the scene „Prayer in the Garden of Gethsemane”.

MODELE 3D:

Ołtarz główny – 1

Ołtarz główny – 2

Ołtarz główny – 3